با اطمینان در آب قدم بگذارید

شهرک غرب از نظر موقعیت جغرافیایی حدوداً در ۵۱ درجه و ۲۱ دقیقه طول شرقی و ۳۵ درجه و ۴۶ دقیقه عرض شمالی قرار گرفتهاست.میانگین ارتفاع زمینهای شهرک غرب از سطح دریا حدود ۱۵۳۵ متر، میانگین مقدار باران سالیانه ۴۰۵ میلی متر و متوسط سالیانه رطوبت نسبی هوا ۴۵ درصد میباشد.جهت وزش باد غالب، غربی (۲۷۰ درجه) و متوسط سرعت وزش باد ۵/۵ متر بر ثانیهاست. بعد از اراضی شهری بیشترین مقادیر ارتفاع رواناب بـر مراتع تنک روی سازنـد گچساران منطبق است.

رود مکونگ با طول ۴۸۸۰ کیلومتر، یازدهمین رود طویل جهان، و با دبی متوسط شانزدههزار مترمکعب بر ثانیه، یازدهمین رودخانه پرآب جهان است؛ از طرفی دبی متوسط اروندرود، شامل رودخانههای دجله، فرات و کارون، ۸۵۶ مترمکعب برثانیه است. بنابراین باید گفت مسیر شاهی بوشهرشیراز دائمی نبود و رقابت میان خوانین مناطق بر سر کسب منافع حاصل از راهداری، گاهی مسیر راه شاهی را نیز تغییر میداد. اختلاف سهامالدوله و ناتوانی دولت مرکزی در حمایت از ایشان و نیز اوضاع آشفتۀ فارس و شکایتهایی که از شیراز دربارۀ سختی وضع حکومت سهامالدوله شده بود (کتاب آبی، 1363: 4/810)، موجب شد او از حکومت فارس برکنار شود و تا ورود حاکم جدید، قوامالملک نایبالایاله شود.

در سفرنامۀ رضا قلی میرزا این مطلب بهوضوح دیده میشود: «عقیدۀ ولیخان درمورد حمله به شیراز علیه معتمدالدوله این بود که نامههایی از سوی شاهزادگان به میرزامنصورخان طباطبایی حکومت بهبهان و کهگیلویه و سران عشایر آن سامان نوشته شود و آنها را به کمک بخواهند و به اتفاق طوایف ممسنی و دشتی و دشتستانی به شیراز حمله نموده، فرمانفرما را از شیراز آزاد نمایند و اگر در اثر وجود سپاهیان عراق و آذربایجان توفیقی به دست نیامده، لااقل دستبردی به شهر شیراز زده و ضرب شستی نشان دهند. احمد پدرام، روانشناس درباره تأثیر جریان زایندهرود بر ایجاد نشاط در اصفهان به خبرنگار ایمنا، میگوید: از حدود ۲۰ سال پیش که رودخانه خشک شد، همیشه این بحث در رسانهها مطرح بود که جریان آب برای انسان آرامبخش و شادیآور است.

درنهایت با مذاکرهها و دستورهای آینده، براساس اسناد وزارت دفاع، قوامالسلطنه رئیسالوزرا به علت وخامت اوضاع مملکت و بههمخوردن نظم منطقۀ جنوب، با بهرسمیتشناختن کلانتری امامقلیخان بر طایفۀ رستم (اسناد شمارۀ9و11و12) و همچنین مداخلهنکردن در شاحسنی موافقت کرد؛ پس امامقلیخان حاضر شد قلعههای خود را خراب کند و به نوگک، منزل پدری خود، برگردد؛ همچنین تمام بدهی خود را به مالک پرداخت کند. در سفرنامۀ رضاقلیمیرزا آمده است خانعلیخان رستم همراه لرهای کهگیلویه، از راه منطقۀ ماهور به حیات داوودیها حمله کردند و آنها را غارت کردند.

ایل درهشوری با همدستی دیگر طوایف ممسنی، بکش، جاوی و رستم غارت میگردد. در این زمان، طایفۀ جاوید با بهادرخان، کلانتر طایفۀ بکش، در تدارک جنگ بودند. چنانکه جونز در این باره میگوید: «اوباش راه را سد کرده و با تفنگ فتیلهای کاروانها را غارت میکردند» (جونز، 1353: 48). مجموعۀ این عوامل زمینههای ناامنی و بیثباتی را ایجاد میکرد؛ به شکلی که بعضی از خوانین با ترفندهایی، خوانین دیگر را از گردونۀ رقابت حذف میکردند؛ برای مثال، نظامالسلطنه حکم گرفتاری خورشیدخان کمارجی را صادر کرد. اگر قصد دارید از تهران به سمت برگ جهان بروید، میتوانید از مسیر بزرگراه شهید بابایی، جاده لشگرک، لواسان بزرگ رفته و از آنجا راه روستای افجه را در پیش بگیرید و به روستای برگ جهان برسید.

اگر از اتوبان شهید بابایی عبور کردید، میتوانید به جای جاده سوهانک، از جاده لشکرک هم به مقصد برسید. از محل اتصال رودخانه ها به یکدیگر عبور نکنید بلکه برعکس جایی که رودخانه تقسیم می شود را برای گذر کردن انتخاب نمایید. هنگام عبور طایفۀ درهشوری از ممسنی، خانباباخان دشمنزیاری جلوگیری طایفۀ مذکور مینماید. نارضایتی صولتالدوله از این انتصاب موجب شد تعهد خود را از راهگره بردارد. از اصلیترین علتهای این اقدام باید به دشمنی ایل قاجار با ایل لر ممسنی، طرح صولتالدوله برای حکومت بر این منطقه و تغییر مسیر تجاری جادۀ شاهی بوشهرشیراز برای بهرهبرداری از منافع اقتصادی آن اشاره کرد.

این مطالب نشان میدهد برخورد سران قشقایی با طوایف و ایلاتی که در مجاورت راههای تجاری بوشهرشیراز بودند یا بر بخشهایی از این راه تسلط داشتند، براساس ضرورت تأمین منافع سران قشقایی بوده است. آنچه در منابع تاریخی این دوره آمده است اینکه روابط خوانین مناطق ذکرشده و حوزههای نفوذ آنها به علت اشتراکهای فرهنگی و زبان و تأثیرپذیری کنشی و واکنشی این مناطق همجوار به امنیت یا وجود بحران، نوعی درهمتنیدگی و وابستگی اجتماعی ایجاد کرده بود؛ یعنی در صورت بروز هرگونه تهدیدی، منافع هرکدام از آنها به خطر میافتاد. نکتۀ تأملبرانگیز در پژوهشهای مربوط به ایلات مناطق جنوبی این است که باید منافع سران ایلات واقع در مسیر بوشهرشیراز را با ایلات مناطق جنوب از یکدیگر تفکیک کرد؛ چون سیاست سران ایلات و عشایر فارس برای بسط قدرت و مطامع شخصی خود از یک طرف و تطمیع و تحریک آنها به وسیله انگلیسیها از طرف دیگر، مجالی برای تصمیم ایلات به وجود نیاورد؛ پس این ایلات به اطاعت از سران ایلی خود مجبور بودند.

اعتراض و درخواست غرامت وزیر مختار روسیه به علت کشتهشدن و زخمیشدن دو قزاق روس در نزدیک دشت ارژن، در محور بوشهرشیراز، بود؛ چون قنسول روس محمدعلیخان کشکولی را در میان مهاجمان دیده بود، آن را به قشقاییها نسبت دادند (نصیری، 1384: 18؛ سند شمارۀ1). درحقیقت، این کار به تحریک صولتالدوله انجام شد؛ چون با این عمل، خورشیدخان (مطهریزاده، 1383: 25)، همچون ولیخان بکش ممسنی، از قدرت منطقه کنار گذاشته میشد.

علتهای دیگر انتخاب این مسیر ارتباطی عبارتاند از: 1. توان صولتالدوله در برقراری امنیت پایدار در این مسیر؛ 2. زدودن انتساب اتهام ناامنی مسیرهای شاهی به سران قشقایی در زمان قاجار و انتساب آنها به ایل ممسنی. 3. کسب درآمد مالی راهداری و گرفتن نبض تجارت بوشهرشیراز در دست خود؛ 4. به تحلیل رفتن توان مالی و تفرقه و درنهایت، تضعیف حکام محلی منطقۀ ممسنی و مناطق پیرامونی این مسیر؛ 5. از رونق افتادن راه تجاری بوشهرشیراز و استفادهنکردن از راههای جایگزین منطقۀ ممسنی و همچنین رونق مناطق قشلاقی ایل قشقایی؛ 6. همپوشانی و تشریک منافع انگلیس و سران قشقایی در رویارویی با ممسنیها و به دنبال آن، استفادۀ ابزاری سران قشقایی از حمایت انگلیس.

سران قشقایی برای نشاندادن قدرت خود و ترس انگلیسیها از اتحاد ایلات، به منظور تأمین منافع خود، گهگاه سیاست اتحاد با ایل ممسنی را در پیش میگرفتند. در دورۀ قاجار، بهویژه پس از عهد ناصری، توجه انگلیسیها به موقعیت استراتژیک بوشهر جلب شد؛ بنابراین این بندر را به بارانداز دروازۀ دریایی ورود و خروج تجارت و سیاست خارجی و فرهنگی ایران تبدیل کرد. این مطلب نشان میدهد: 1. ایل ممسنی در بعضی مواقع با مناطق پیرامون خود از در رقابت و تضاد درآمده بود؛ 2. همکاری با اس.آر.پی ممکن است نشانهای بر تمایل سران ممسنی به انگلیس، در راستای تأمین منافعشان باشد؛ اما انگلیسیها به علت تجربه و شناخت پیشین از ممسنیها، سران قشقایی را ترجیح دادند.

کنش و واکنش تمام مناطقی که در این خطوط مواصلاتی قرار گرفته بودند، حلقهای از روابط سیاسی و اجتماعی و اقتصادی را به وجود آورده بود که حیات منطقه و تداوم قدرت اتحادیۀ جنوب را به هم تنیده بود؛ به طوری که مناطق مستقر بر این راههای مهم، از نظر فرهنگی و سیاسی و اقتصادی، بازار مشترکالمنافعی را ایجاد کرده بودند که بهشدت از یکدیگر متأثر بودند؛ پس نبود انسجام یا عملکرد فریبدهنده در هر منطقه، دیگر مناطق جنوب را در بحران شدیدی قرار میداد که حاصلی جز ویرانی سازوکارهای فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی این مناطق نداشت.

آرزوی رسیدن به زندگی جاودان در باورهای مردم، موجب شکل­گیری نظریۀ آب حیات گشته است.در اینجا آب حیات به عنوان یکی از آب های زندگی بخش به اختصار بیان می­شود. در سالهای اخیر شمار حیوانات وحشی که برای بازرگانی خز و چرم کشته میشدند به ایجاد قانون منع شکار حیوانات و پرندگان وحشی در مناطق حفاظت شده حیات وحش منجر شد. چنین خوابی ممکن است برای زنان همیشه نشانهی خوبی نباشد و ممکن است نشاندهندهی ارتکاب زنا توسط آنها باشد که بهای گزافی را بابتاش خواهند پرداخت. دربارۀ حمله و غارت بویراحمدیها باید گفت: «بویراحمدیها از طایفۀ کهگیلویی (هستند) چند روز است در چهل مایلی شیراز، راه بوشهر را سد نمودهاند.

دیدگاهتان را بنویسید