بررسی حقوقی و تاریخی رودخانه هیرمند

گلدن گیت هنگامی که در اواخر دهه 30 میلادی به بهرهبرداری رسید تا سالها با 2737 متر طول بلندترین پل معلق جهان بود. با این حال، گفته میشود از اواخر دهه ۱۳۷۰ و همزمان با کاهش نزولات جوی و بروز خشکسالی در سیستان، میزان ورودی آب هیرمند به هامون بطور مرتب کاهش یافته است. روستایی پلکانی با ساختار جالبی از خانهها در گیلان از دیدنیترین نقاط گیلان است که هرگز نباید دیدنش را از دست بدهید. ایسنا/خراسان شمالی مدیر عامل شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی تصرف اراضی ملی و برداشت بی رویه را از چالش های پیش روی رودخانه اترک در این استان اعلام کرد.

همانطور که اشاره گردید رودخانه کانوکریستال در منطقه ای دورافتاده از پارک ملی ماکارنا قرار دارد که سفر به آن از طریق اتومبیل غیر ممکن است , اگر روزی قصد سفر به این پارک زیبا و دیدن رودخانه 5 رنگ را دارید باید سوارکاری با اسب را بلد باشید تا به این منطقه توریستی سفر کنید و از زیبایی های آن لذت ببرید . تغییر مسیر رودخانه در «دلتا» (منطقه دلتای هیرمند ۰۰۰/۱۵۰ کیلومتر مربع برآورد میشود که همه بستر هیرمند است) (منطقه دلتای هیرمند ۰۰۰/۱۵۰ کیلومتر مربع برآورد میشود که همه بستر هیرمند است). تا اینکه طالبان بر بخش وسیعی از افغانستان حاکم شدند و فراخوان طالبان از شرکتهای خارجی برای احداث سد در منطقه کمانخان بر روی رود هیرمند، اختلافات را وارد دور تازهای کرد.

بدین منظور وزارت خارجه ایران در بیانیهای، با استناد به مدارک و شواهدی اعلام کرد که طالبان مسیر رودخانه هیرمند را بسته است. در نوشته های دوره اسلامی این کلمه بصورت «فراه» و «فره» ضبط شده و ظاهراً نویسندگان اسلامی آنرا با کلمات «فر یا فره» «خره پهلوی خورن اوستایی هم ریشه دانسته اند که فروغ و شکوه معنی دارند» به عقیده محققین، قدیمی ترین شهر و مرکز ولایت، شهر کهنه فراه است.

به بیان دیگر استفاده موثر از آب متضمن توسعه و پیشرفت افغانستان در عرصه های اقتصادی و سیاسی است. روستایی رنگارنگ که در هر فصل زیباییهای منحصربهفرد خود را دارد و مقصدی مناسب برای سفرهای یکروزه اهالی تهران و کرج است. مطالعه تغییرات مورفولوژیکی کانال های رودخانه ای به منظور راهکارهای کنترلی مناسب جهت حل مشکلات دینامیکی این نواحی، اهمیت دارد. اگر 3 تا 4 لیوان نیز به طور تقریبی از طریق ادرار دفع کند، بدن حدوداً به 8 لیوان در روز آب نیاز پیدا می کند.شما باید همان میزان آبی که در روز از دست داده اید، را برای بدن دوباره تامین کنید نه بیشتر.اگر بیشتر از میزان مورد نیاز آب به بدن برسانید، تعادل سدیم در بدن از بین می رود که منجر به مشکلات گوارشی، حملات ناگهانی و حتی بیهوشی می شود.

در زمان حکومت مجاهدین نیز مشکلات زیادی وجود نداشت و مردم سیستان از آب هیرمند استفاده میکردند؛ گرچه در این دوره نیز به خاطر هرجومرج در افغانستان راهحل اصولی برای قضیه به وجود نیامد. توضیحات مسئولان ایرانی فایدهای نداشت. ۱. ↑ مجتهدزاده، پیروز، «مقاله چگونگی شکلگیری مرزهای خاوری ایران»، اطلاعات سیاسی اقتصادی، ش ۱۳۱ و ۱۳۲، مرداد ـ شهریور ۱۳۷۷. ۱. پیروز مجتهدزاده، نگاهی به شکلگیری مرزهای خاوری ایران، اطلاعات سیاسی اقتصادی، ش ۱۳۲ و ۱۳۱. مرزهای بینالمللی ایران و افغانستان در میان شاخه اصلی هیرمند، در سیستان سالهای زیادی است که مورد پذیرش دو همسایه قرار گرفته است؛ اما اختلافات زیادی بر سر چگونگی تقسیم آب هیرمند و دیگر حقوق مربوط به این رودخانه، هنوز حل نشده است.

رودخانه های محدودی در سراسر جهان قابلیت رفتینگ را دارند و بهتر است بدانید که زاینده رود نیز یکی از همین رودخانه های خروشان است. عمارت مسعودیه یکی از دیدنی های تهران در هر فصلی است، خصوصا فصلِ پاییز. این دو شاخه در جنوب شهر شوشتر دوبار به هم میپیوندند و یکی میشوند. آب آبشار آب ملخ درنهایت به داخل رودخانه ماربر میریزد و این رودخانه با رود سمیرم یکی میشود تا درنهایت به کارون منتهی بشود. آبدهی این رودخانه ها در فصل بهار به حداکثر میرسد و در در دیگر فصلهای سال به ویژه تابستان به چشمه سارها و زهکشی های زیرزمینی منحصر میشود.

روستای آهار و شکرآب در هر فصلی دارای زیبایی های منحصر به فرد است. لذا عدم تصویب موافقتنامه از سوی دو طرف یا یک طرف، باعث کشدار شدن مسئله و ادامه اختلافات شده است. بههرحال این اقدام ایران اختلافات دو طرف را تشدید کرد. این رودخانه از ولایتهای قندهار، هلمند و نیمروز میگذرد و به مرز مشترک ایران و افغانستان میرسد، بالاخره پس از طی مسافتی در حدود ۱۰۵۰ کیلومتر وارد دریاچه هامون میگردد. این روخانه پس از پیوستن به آرپاچای؛ مرز مشترک ایران و جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان را تا محلی به نام بهرام تپه تشکیل میدهد و بعد از طی حدود ۱۰۰۷۲ کیلومتر مسافت به دریای خزر میریزد.

در ماده نخست این پیمان دولتهای ایران و افغانستان، توافق کردند که همه آب هیرمند از بند کمانخان (۴۷ کیلومتر داخل خاک افغانستان نسبت به مرز ایران) به سهم مساوی میان دو کشور تقسیم شود. در اثر این کاهش، پدیده مارپیچی در مسیر رودخانهها بوجود میآید که با جریان دبی زیـاد در مواقـع سیلابی، سرعت آب افزایش یافته و درصورتیکه لایههای خاک تشکیل دهنده سواحل رودخانه دارای مقاومـت برشـی کم باشد، باعث فرسایش و تخریب سواحل می گردد. بخار هیدروکسید سدیم به پوست، چشم­ها، گوش و گلو آسیب می­رساند و باعث عطسه و سرفه شده و منجر به سختی تنفس و در نهایت برونشیت شیمیایی می­شود و بر اثر تماس با پوست در بدن انسان خارش، سوزش، یا سوختگی جزئی و گاهی اوقات آسیب دائمی ایجاد می­کند.

در نتیجه قضاوت هیئت بیطرف مذکور، از این قرار بود که ۲۲ متر مکعب در ثانیه از آب هیرمند در منطقه دلتا، از آنِ ایران باشد که در اثر اعتراض ایران ۴ متر مکعب به آن اضافه شد. این رودخانهها با احداث سدها کاملا خشک شده و بستر رودخانه تبدیل به یک زمین بی آب میشود که تاثیر مستقیمی روی انقراض ماهیهای این منطقه دارد. طومار معروف شیخ بهایی و تقسیمات آب زاینده رود از برجستهترین نمونههای میراث فرهنگی کشور ایران هستند و نشان از اهمیت حیاتی این رودخانه از دید مردم منطقه در طول تاریخ دارند؛ رودخانهای که در سالهای اخیر با مشکل خشکسالی، بحرانهای محیط زیستی و مدیریت غلط روبهرو بوده است.

این رودخانه در ۴۲ کیلومتری شرق مشهد، جاده سرخس، شهر رضویه، روستا میامی قرار گرفته است. سیلاب در کوچه های روستای بادجان فریدن نیز راه افتاده است، رودخانه خشکیده دهستان نهرخلج فریدن پس از سال ها لبریز از آب باران شد، آبی که از روستای نهرخلج جاری شده به آب های رودخانه بزرگ ‘بیوگ چای’ می پیوندد و با عبور از روستای نماگرد در پشت بند خاکی روستای غرغن جمع می شود.

گردش در داخل روستای خور به خصوص در فصل زمستان بسیار دل انگیز است. همین مسئله تمام موافقتنامههای منعقده میان دو کشور را، در موضوع مزبور ناکارآمد ساخته است و معمولاً مرجع تصویب پارلمان است که اصولاً روند تصمیمگیری در پارلمان با کندی همراه است. موافقتنامههای مربوط به رود هیرمند از نوع اول بوده است، که به تصویب نرسیدهاند. این موافقتنامه گرچه اختلافات مرزی را در ناحیه مزبور به پایان بُرد، اما اختلافات مربوط به چگونگی استفاده از رودخانه هیرمند از اینجا شکل گرفت. این تقسیمبندی هم نتوانست مشکل را حل کند و همواره اختلافات وجود داشت و رعایت سهمبندی نمیشد.

دولت افغانستان در جواب اعتراض، اظهار داشت که ایجاد کانالها، به آبی که به مرز باید برسد، نقصان نمیرساند. به گزارش ایمنا، دفتر دولت ایالتی در جوندالوپ، استرالیا آب شهری را بهعنوان آبی تعریف میکند که در محیطهای پرجمعیت استفاده میشود و شامل تمامی آبها در محیط شهری، آبهای سطحی و زیرزمینی، آب تامینشده برای آشامیدن، فاضلاب و دیگر آبهای پسماندی، آب سیل و موارد دیگر میشود. دولت افغانستان در جواب اعتراض، اظهار داشت که ایجاد کانالها، به آبی که به مرز بایدبرسد، نقصان نمی رساند. نحوه تقسیم بندی در صلح پاریس هم نتوانست مشکل را حل کند و همواره اختلافات وجود داشت و رعایت سهم بندی از جانب افغانستان نمیشد.

اختلافات تا سال ۱۳۵۲ ادامه یافت تا عاقبت موضوع حقّابه از رود هیرمند دوباره به وساطت کشید و آمریکا قدم به میانجیگری دوباره گذاشت. اما در نهایت نتوانست مهر پایانی بر اختلافات دو کشور باشد؛ زیرا به علت دگرگون شدن محیط ایران در خلال جنگ جهانی دوم و تبعید رضاشاه در سال ۱۳۲۰، اینبار طرف افغانی از تصویب پیمان سر باز زد. این پیمان در سال ۱۳۵۲ به امضای دو کشور رسید؛ اما هرگز به تصویب نرسید تا لازمالاجرا گردد و علت آن کودتای ۱۳۵۲ افغانستان بود، که مانع تصویب پیمان در آن کشور شد. علت اساسی آن، عدم تصویب موافقتنامهها از سوی دولتین یا یک دولت و تحولات متعددی سیاسی که در دو کشور در طول ۱۵۰ سال رخ داده است.

در تحقيق حاضر ميزان آلودگي فلزات سنگين در رسوبات دانه بندي شده رودخانه سفيدرود بررسي شده است. حالا آن چند صد متر زمینی که سالها زیر سنگینی ساختمان متعلق به قوه قضاییه، شانه خم کردهبود و آن بخش از بستر رودخانه چالوس که از این ساخت و ساز زخم برداشتهبود، دارد نفسی به آسودگی میکشد. اگر در شهرها و استانهای نزدیک به شهر سامان زندگی میکنید، با تهیه بلیط اتوبوس و یا تاکسی میتوانید در کمتر از چند ساعت به این شهر سفر کنید.

۱. معاهدات و موافقتنامههای رسمی، که به علاوه امضای نمایندگان طرف و یا اطراف موضوع، برای لازمالاجرا شدن، نیاز به تصویب هم دارد. در این زمینه ذکر نکتهای ضروری است، که موافقتنامههای متعددی که بین دو کشور به امضا رسیده، هرگز اجرایی و عملیاتی نشده است. دخمه سنگی شهر اورارتو دارای قدمت 3 هزار ساله (هزاره اول) است و به عنوان زیارتگاه اورارتوها در سال 1347 جز آثار ملی ثبت شد.

دیدگاهتان را بنویسید