جملات زیبا در مورد گذر رودخانه – ویکی پدیا ، دانشنامه آزاد

هر سال تعداد زیادی از مردم برای ماهیگیری، طبیعتگردی، دوچرخهسواری و تفریح به پارک ملی لار میروند و خاطره سفری خوش و دلپذیر در منطقهای زیبا و خوشآبوهوا را در ذهنشان ثبت میکنند. براي شناسايي و نوع عملكرد فرسايش در آبراهه، با توحه به تعداد زياد مقاطع در اين واحد ژئومورفولوژي (آبراهه)، 4 مقطع را در مكانهاي مختلف مورد تجزيه و تحليل قرار داده ايم. در کشور ارمنستان هیچ نوع نژادپرستی وجود ندارد این روال در وضعیت تعادل دیده می شود و مردم به همه افراد احترام میگذارند.

در مسیر رودخانهها دو نوع انحراف دیده میشود؛ یکی انحرافی که بر اثر عملکرد گسل ارمغانخانه بهوجود آمده و همۀ رودخانهها را بهسمت شمال (سمت راست رودخانۀ اصلی) متمایل کرده است. در واقع عملکرد گسل تهم بهصورت عمود بر آن، منجر به تغییر 4/22 درجهای امتداد ارتفاعات شمالی زنجان، به طرف شرق میشود و گسل ارمغانخانه را از جبهه کوهستانی ارتفاعات شمالی زنجان خارج میکند و از آن به بعد گسل وارد دشت میشود.

جبهه کوهستانی مستقیم با ارتفاعات فرازشیافته بر اثر گسل فعال منطبق است. امتداد شمالی- جنوبی ارتفاعات شمال زنجان، در امتداد نصفالنهاری که از شهر میگذرد، به شمال غربی- جنوب شرقی منحرف شده و با یک زاویۀ 4/22 درجه تغییر مسیر داده است. سیستم راست لغز راست­گرد در منطقۀ زنجان، ادامه رو به جنوب شرق زون گسلی راستگردی است که از شرق ترکیه شروع میشود و در شمال غرب ایران به گسل شمال تبریز میپیوندد. گسل ارمغانخانه- سهرین: این گسل با امتداد شمالی- جنوبی از مجاورت دو روستای ارمغانخانه و سهرین میگذرد و با گذر از غرب شهر زنجان به گسل زنجان برخورد میکند.

شکستگییی که گسل مزبور را به وجود آورده است، از گودال (دشت) زنجان- ابهر شروع میشود و با امتداد شمال غرب تا رشتهکوههای شمال تبریز و از آنجا تا شمال غرب آذربایجان و قفقاز ادامه مییابد. مقادیر شاخص سینوسی جبهۀ کوهستان به آسانی از طریق نقشههای توپوگرافی و یا عکسهای هوایی محاسبه میشود. شاخص سینوسی جبهۀ کوهستان نشاندهندۀ تعادل بین فرایندهای فرسایشی و زمینساختهای فعال است. این گسل یکی از گسلهای فعال ایران بهشمار میرود. به جز رودخانه هیرمند، رودخانههای خاشرود، هاروترود، فراهرود، شور رود، حسینآباد و نهبندان، سایر رودخانههای تأمینکننده منابع آبی و نیازی ست محیطیِ تالابهای بینالمللی هامون هستند که در این بین، رودخانه فراهرود، پس از رودخانه هیرمند، دومین سرشاخه مهم و پرآب حوضه آبریز هیرمند است که آب آن به سوی تالاب سابوری (مشترک بین دو کشور ایران و افغانستان) جریان دارد.

ارتفاع ریزشگاه رودخانه زنجانرود به قزل اوزن، 1100 متر، شیب متوسط آن 5/0 درصد و حوضه آبریز آن دریای خزر است (بهرامزاده و ملکی، 1390). از نظر مشخصههای ریختشناسی (ژئومورفولوژی) چهار ریخت یا شکل در منطقه قابل مشاهده است که شامل دشتهای دامنهای (حدود 7% مساحت کل حوزه)، فلات (31% مساحت کل حوزه)، مناطق تپهماهوری (32% مساحت کل حوزه) و کوهها (30% مساحت کل حوزه) هستند. و تصاویر SRTM منطقه، نقشههای شیب، جهت شیب و خطوط منحنی میزان در نرمافزارهای Arc GIS 10.1 و Global Mapper 13 تهیه شد. نقطۀ ثقل و کانون تغییر امتداد ناهموارها در خطالرأس قرار دارد، به همین دلیل به نظر میرسد مرکز ثقل انرژیهای وارده بر این قسمت از ایران، بهصورت نیروهای کششی، در حوضه تهم و بهصورت فشاری بر حوضه گمان (در جهت مخالف حوضه تهم) متمرکز و در مسیر گسلها تخلیه میشود.

جهت انحراف متفاوت رودخانهها در دشتها و وجود درههای وسیع و عمیقی که به علت شیب دشتهای مجاور، قادر به دریافت روانابهای اطراف خود نیستند، سبب طرح این فرضیه شد که دشتهای شمالی زنجانرود، در مقابل نیروهای کششی واگرای ناشی از عملکرد گسل تهم، مقاومت زیادی از خود نشان دادهاند و مقداری از نیروهای وارده را با همگراکردن خردهقطعات، خنثی کردهاند. چنین عملکردی با انحراف رودخانهها قابل ردیابی است که حاکی از واکنش متفاوت لیتوسفر زمین در مقابل نیروهای کششی است. چنین عملکردی در درههای عمیق دشتهای شمالی زنجانرود، بیانکنندۀ این مطلب است که گسستگی ناشی از تغییر امتداد کوهها بهصورت واحد عمل نکرده تا شکافهای عمیقی ایجاد کند، بلکه شکافهای متعددی ایجاد کرده است.

شواهد ژئومورفولوژیکی حاکی از محدودشدن فعالیت تکتونیکی آن به گسل زنجان است، بهگونهای که در دشتهای جنوبی زنجانرود، اثری از فعالیت آن دیده نمیشود. هرچه مقادیر Smf کمتر باشد، فعالیتهای تکتونیکی در حوضه بیشتر رخ میدهد و هرچه مقدار برآوردی بیشتر باشد، فرآیندهای فرسایشی در حوضه تسلط دارد. بخش مهمی از این مسیر، با راههایی که در این دوره در تسلط ایل ممسنی بود، همپوشانی بسیاری داشت. عوامل اثرگذار بر این مقدار شامل تغییرات دبی، مدت زمان دوره خشک قبل از بارش، زمان نمونه برداری از سیلاب و فاضلاب موجود در مجاری سیلاب رو می باشد که در این پژوهش تأثیر این عوامل مورد بررسی قرار گرفته است.

با بررسی پیشینه اختلاف آبی ایران و افغانستان می توان به این نتیجه رسید که کشور افغانستان به دلیل قرار گرفتن در حوزه بالادست رودخانه هیرمند به طور ضمنی از اصل حاکمیت سرزمینی مطلق در بهره برداری و استفاده از آب این رودخانه بهره می جوید. شاخص سینوزیته جبهه کوهستان توازن بین نیروهای فرسایشدهندۀ متمایل به تخریب و نیروهای زمینساختی را بررسی میکند که تمایل به ایجاد ناهمواری دارند. به عبارت دیگر، پیچ و خم جبهه کوهستان شاخصی است که تعادل و توازن بین شرایط آب و هوایی و نیروهای فرسایشی در ارتباط با وضعیت لیتولوژیکی را با نیروهای تکتونیکی را ارزیابی میکند که منجر به شکلگیری جبهه کوهستانی مستقیم میشوند.

شاخصهای مورفوتکتونیک کمی مورد استفاده در این مقاله گرادیان طولی رودخانه (SL)، عدم تقارن حوضه زهکشی (Af)، نسبت کف دره به ارتفاع آن (Vf)، پیچ و خم پیشانی کوه (Smf) و تقارن توپوگرافی عرضی (T) هستند که ابزارهای مفیدی در ارزیابی وضعیت تکتونیک فعالاند. در این پژوهش، از شاخصهای مورفوتکتونیکی همچون پیچ و خم پیشانی کوه (Smf)، نسبت کف دره به ارتفاع آن (Vf)، گرادیان طولی رودخانه (SL)، عدم تقارن حوضه زهکشی (Af)، و تقارن توپوگرافی عرضی (T)، استفاده شده است.

چنین تغییری باعث بازشدن حوضه آبی تهم و گسترش عرضی بیشتر آن بر اثر خردهگسلهای تقریباً موازی و فشردهترشدن حوضههای قرینۀ آن، بعد از خطالرأس، بر اثر خردهگسلهای متراکم و نامنظم، نسبت به حوضههای مجاورشان شده است. این حوضه از حوضه های کوچکتری چون کویر حاج علیقلی، کویر نمک و دشت گناباد تشکیل مییابد و مساحت آن به 227،400 کیلومتر مربع بالغ میگردد. گسل ارمغانخانه از رودخانه سارمساقلو به طرف زنجانرود از پیشانی جبهه کوهستان فاصله میگیرد و وارد دشت میشود. در بررسی عملکرد سه گسل اصلی تهم، ارمغانخانه و سهرین به واکنش ناهمواریها در برابر تحرکات گسلها پرداخته شد.

در مجموع توپوگرافی دشتهای شمالی زنجانرود متأثر از عملکرد ترکیبی گسلهای ارمغانخانه، تهم، زنجانرود و سهرین و تغییرات سطح اساس رودخانههای محلی است. بر این اساس باید در امتداد گسل تهم در دشتهای شمالی زنجانرود، گسستگی به اندازۀ متغیر با توجه به فاصله از خطالرأس (محل تغییر امتداد ناهمواریها) ایجاد شود؛ اما پیامد تغییر امتداد ناهمواریها در دشتهای مورد نظر به چند صورت با شواهد ژئومورفولوژیکی منعکس شده است؛ اول اینکه در همان رودخانه سارمساقلو (تهم)، درۀ عریضی (951 متر) ایجاد شده که از نظر عمق نیز در بین درههای دیگر بسیار عمیقتر است.

بنابراين در واژه­ی ردان يا رادان، جزء اول به معني نگهبانان آتش و جزء دوم، آن پسوند كثرت و نسبت است كه در عين اينكه علامت جمع است، نسبت را هم میرساند. به غیر از این شکافها شکافهای دیگری نیز در اطراف زنجانرود به طرف کوهستان ایجاد شده است که در نگاه اول فرسایش قهقرایی در شکلگیری آنها بیشتر مد نظر قرار میگیرد، در صورتی که عامل اصلی پیدایش آنها به عملکرد گسل تهم بر میگردد. واکنشی که مانع از ایجاد دره واحد و بزرگ یا حتی درههای متعددی شده که اندازۀ بازشدگی دهانۀ آنها به اندازۀ زاویۀ تغییر امتداد ناهمواریهای منطقه باشد.

این شکافها در واقع گسلها یا درز و ترکهایی هستند که بیشتر در آنها بازشدگی اتفاق افتاده تا جابهجاییهای عمودی و امتداد لغز. در کل مسیر خود ، بیش از 100 سد نصب کرده است ، برخی از آنها با کنترل دو ملیتی تأمین می شوند که برق منطقه را تأمین می کنند. 5-نخودچی های درون ظرف مرطوب بعد از یک هفته تغییر رنگ می دهند و بوی نامطبوع و بدی دارند اگر جای آنها گرم و تاریک هم باشد کپک می زنند . رودخانه های جوان : رودخانه هایی هستند که در شیبهای تند جریان دارند.

فرایندهای فرسایشی تمایل به ساییدن جبهۀ کوهستان دارند و فرآیندهای زمینساخت فعال، تمایل به تولید جبهههای کوهستانی مستقیم، اغلب همزمان با چینها و گسلهای فعال دارند. Lmf طول جبهه کوهستان در امتداد کوهپایه که در آن تغییراتی در شیب کوه به سمت کوهپایهها رخ میدهد (شکست شیب یا کنیک) و Ls طول خط مستقیم جبهۀ کوهستان است. اختلاف ارتفاع ایجادشده بر اثر حرکات قائم گسل ارمغانخانه تا زمانی که در امتداد جبهه کوهستان بوده، قابل مشاهده و اندازهگیری دقیق نیست، ولی از محلی که وارد دشت میشود، قابل اندازهگیری است. گسل زنجان: گسل زنجان با امتداد شمال غرب- جنوب شرق خود، جزئی از گسل تبریز محسوب میشود که در حوضه زنجانرود فعالیت تکتونیکی گسلهای تهم و ارمغانخانه را محدود و کنترل کرده است.

ارس از طریق شهرستان مغان و در نقطهای به نام تازهکند از مرز ایران خارج شده و به جمهوری آذربایجان داخل میشود و به دریای خزر میریزد. به گزارش ایسنا، محمد سرگزی در تذکری شفاهی در جلسه علنی امروز مجلس، خطاب به وزیر امور خارجه با یادآوری این توصیف که سیستان به مثابه تنگه احد جمهوری اسلامی ایران است سوال کرد: آقای ظریف برنامه و دیپلماسی وزارتخانه شما در طول سالیان گذشته درخصوص پیگیری حقابه رودخانه هیرمند که حیات و معیشت بیش از یک میلیون نفر از ساکنین تنگه احد جمهوری اسلامی به آن وابسته است و دریاچه هامون و جلوگیری از احداث سدهای نامتعارف بر روی رودخانه هیرمند چه بوده است؟

دیدگاهتان را بنویسید