رودخانه جاجرود و طبیعت زیبای آن در تهران+ عکس

جمهوری اسلامی ایران برای این که بتواند بر این تنگناها و چالش­های ژئوپولیتیکی غلبه کند در مرحله نخست نیازمند مطالعه دقیق ژئوپولیتیک کشورهای منطقه و در مرحله دوم تدوین سیاست خارجی مبتنی بر مبانی علمی ژئوپولیتیک می باشد. رودخانه سیستان، در جنوب شرقی دشت سیستان در مرز ایران و افغانستان از رودخانه هیرمند منشعب شده و پس از طی مسافت طولانی در حدود 72 کیلومتر به دریاچه هامون هیرمند می ریزد.

بدیهی است که عوامل مورد مطالعه صرفا راهنمای اولیه ای برای محققین بوده وبه هیچ وجه جنبه پیشداورانه نداشته است، بلکه می تواند به درک کامل تری از شناخت ویژگی ها و ریشه یابی رقابت ها و همکاری های منطقه ای بین دو کشور منجر شود. پاکستان در جنوب غربی آسیا در محدوده23 الی 36 درجه عرض جغرافیایی و61 الی 75 درجه طول شرقی واقع شده است.مساحت این کشور 493/ 802 مربع می باشد. فردوسی،1387: 227) کاووس از او میخواهد که عهد خویش را در امان دادن به اسرای تورانی بشکند و اُسرای جنگی را نزد او بفرستد تا اعدام کند.

در حال حاضر تروریسم و افراط گرایی، دولت های ضعیف وبحران اقتدار، و همچنین مداخلات قدرت های فرامنطقه ای سه چالش امنیتی اصلی در محیط پیرامونی ایران محسوب می شوند که با یکدیگر ارتباطی تنگاتنگ و چندبعدی دارند.از آنجا که رویکرد هژمونیک، منافع واهداف قدرت فرامنطقه ای هژمون در اولویت قرار دارد وهمچنین دولت ها به دوست و دشمن تقسیم می شوند، همکاری و مشارکت دولت های منطقه بر مبنای منافع طبیعی وبلند مدت خود در جهت ایجاد ساختار امنیتی پایدار و مبتنی برهمکاری با دشواری های جدی مواجه می شود. با این وجود، جایگاه کشورها ومناطق مختلف در نظریات و اندیشه های ژئوپولیتیکی مورد توجه قرار گرفته است که ازمهم ترین آن­ها می توان به نظریه ناحیه محور مکیندر و سرزمین حاشیه ای یا ریملند اسپایکمن اشاره کرد.در زمینه ی مدل تبیینی ژئوپولیتیک پاکستان در حوزه رقابت و همکاری با جمهوری اسلامی ایران،که بر موقعیت و نقش آفرینی منطقه ای تاکید داشته باشد، تحقیقات ومطالعات به حد کافی صورت نگرفته است.سهم تحقیقات جغرافیایی نیز در این میان اندک است.

اگر در خواب چیزی را در رودخانه میشستید، به احتمال زیاد آن خواب نشانه خوبی است. ایران در منطقه آسیای جنوب غربی و درحوزه ژئوپولیتیکی خاورمیانه واقع شده است. طبق آمار سال 2010 کشور پاکستان باجمعیتی حدود 180 میلیون نفر، ششمین کشور پرجمعیت دنیا به شمار می رود ودارای نرخ رشد جمعیت بالایی است.این کشور در آسیای جنوبی وقسمتی از آن نیز در خاورمیانه وفلات ایران واقع شده است.پاکستان مرز هزار کیلومتری با دریای عرب در قسمت جنوب دارد و از غرب با ایران، از شمال با افغانستان، از شرق با هندوستان واز شمال شرق با جمهوری خلق چین هم مرز است..(نقشه :1) (صفوی، 1378: 21-40).مولفه های ژئوپولیتیکی کشور پاکستان از یک سو جغرافیایی وسیاسی بوده واز سوی دیگر می توانند به عنوان مولفه های داخلی و خارجی نیز محسوب شوند (محمدی،309:1385) .همان طور که در قسمت ژئوپولیتیک ایران اشاره شد آسیای جنوب غربی از پنج حوزه ژئوپولیتیکی شامل: آسیای مرکزی، شبه قاره، قفقاز، خلیج فارس وخاورمیانه شکل می گیرد.

بررسی ها نشان می دهد که علاوه بر نقش سازه ها و دخالت های انسانی و ناملایمات طبیعی، لایه های رسوبی دیواره رودخانه سیستان فاقد حد خمیری و روانی می باشند، و دارای رفتار غیرپلاستیک، چسبندگی کم و مقاومت برشی پایینی هستند و ظهور ترک های کششی در مقابل جریان، فرسایش یافته و جریان آب به پیشروی و تخریب اراضی و تهدید روستاهای مجاور ادامه دهد. نگاهی ژرف به تعاریف گوناگون ژئوپولیتیک نشان می دهد که این رشته علمی دارای مفاهیم متفاوتی همچون دانش کسب قدرت، دانش رقابت وتاثیر عوامل جغرافیایی برسیاست و روابط کشورها، دانش برخوردهای نظامی و غیره می باشد.

از آنجایی که کشور ایران در یکی از مناطق پنج گانه استراتژیک جهان واقع شده است و همچنین به لحاظ اهداف، علائق ومنافع جهانی ونیز چالش ها وتهدیدات موجودجزوکشورهایی است که به شدت نیازمند شناخت کشورهای پیرامونی خویش ودیگر کشورهای مهم بین المللی می باشند، شناخت محیط پیرامونی و تحلیل ژئوپولیتیک کشورهای همسایه از مهم ترین عواملی است که در راستای برقراری وگسترش روابط دو جانبه باید مد نظر قرار گیرد.

لذا با توجه به: 1- نقش رود هیرمند در تأمین آب مصرفی منطقه ی سیستان و شهر زاهدان و 2- قبول بخشی از مسیر آن به عنوان خط مرزی میان ایران و افغانستان، این رودخانه همواره زمینه ساز اختلاف میان دو کشور مذکور شده است. رودخانه هیرمند از جمله بزرگترین رودخانه هاى افغانستان بوده که از ارتفاعات کوه بابا (واقع درشصت کیلومترى غرب کابل) سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی حدود 1400 کیلومتر به دوشاخه تقسیم میگردد که یک شاخه آن بطرف شمال وشاخه دیگر آن بطرف شمال غرب جریان مىیابد.

بر اساس گزارش مدیریت ارتباطات و امور بینالملل شهرداری ساری، محیطهای طبیعی درون شهری از مهمترین ساختارهای بومشناختی شهرها بهشمار میآیند، که اگر بهدرستی و در ارتباط با ساختارهای بومشناختی فراشهری برنامهریزی شوند، ضمن خلق فضاهای عمومی و پویایی شهری موجب استمرار فرآیندهای طبیعی از جمله جریان آب، هوا و حرکت موجودات در درون شهرها میشوند. شاخه دومى آن که بطرف شمال غرب جریان دارد، وارد ایران شده و در چاه نیمه های سیستان ذخیره میشود. 2-غلامعلی رحیمی( 1387)در مقاله خود تحت عنوان” ارزیابی مکانیسم های قیمت گذاری صادرات گاز از طریق خط لوله. مطالعه موردی: خط لوله ایران – پاکستان- هند” مکانیسم قیمت گذاری گاز صادراتی کشور از طریق خط لوله، در مقایسه با سایر مکانیسم ها مورد مقایسه و ارزیابی قرار می دهد و چالش های فراروی آن را تجزیه و تحلیل می کند.

بر روی این رودخانه مئاندری سازه های هیدرولیکی متعددی ساخته شده است که عمده استفاده آنها در امور مربوط به کشاورزی می باشد. این منطقه از پنج حوزه ژئوپولیتیکی شامل: آسیای مرکزی، شبه قاره، قفقاز، خلیج فارس وخاورمیانه شکل می گیرد(رضایی، 1:1384) تنها حلقه اتصال دهنده این حوزه های متفاوت و جدای جغرافیایی، کشور ایران است که می تواند این سرزمین ها و حتی منابع وخصوصیات جغرافیایی آن ها را به هم مرتبط سازد (سلیمی، 118:1388). ایران باید در مطالعات خود منطقه آسیای جنوب غربی را مدنظر قرار دهد.

در این برخورد است که به نظر می رسد عمده توجه ژئوپولیتیک به رقابت میان “قدرت های” سیاسی و اشکال دگرگون شونده سلسله مراتب قدرت در جهان است؛ سلسله مراتبی که دستاورد بازی هایی سیاسی منطقه ای یا جهانی میان قدرت هاست. در این تحقیق با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، مطالعات میدانی(حضور در منطقه مرزی) و همچنین نقشه های توپوگرافی50000/1 و 250000/1 منطقه و پردازش تصاویر ماهواره ای، به بررسی رودخانه هیرمند و نوسانات ناشی از میزان آب و همچنین تغییر مسیر آن پرداخته شد.

در دوره های مختلف، دولت استعمارگر انگلیس به عنوان واسطه میان ایران و افغانستان، اقدام به عقد قراردادهای مرزی مختلفی چون گلداسمیت، ماکماهون، 1317، 1330(کمیسیون دلتای رود هیرمند) و قرارداد 1351 نمود که طی آن بخشهایی از خاک ایران جدا و به افغانستان واگذار شده است. نشست ریو، آّب به عنوان یکی از موضوعات مهم مورد توجه قرار گرفت و در مفاد پایانی این کنفرانس به طور آشکار به حفاظت و برنامه ریزی برای استفاده بهینه و پایدار منابع آب جهت تأمین نیازهای شرب و غیر شرب اشاره می کند.

دیدگاهتان را بنویسید