ضرورت اتخاذ رویکرد هوشمندانه در قبال افغانستان – قدس آنلاین

به صورت یک طرفه از طرف افغانستان اجرا نشده است و به گفته احمد عاقبت بخیر عضو کمیساریای آب رودخانه هیرمند، افغانستان ۱۶ سال است که سیلابهای غیرقابل کنترل خود را به عنوان حقابه ایران جا زده است و این سیلابها افزون بر اینکه برای کشاورزی مناسب نیست، بلکه همواره به تاسیسات ما خسارت وارد کرده است. چون خورشید همه جا را روشن می کند و نور کافی برای دیدن داریم . آبهای روشن معمولاً در استعارات ساده به کار میروند و خواننده را به تعمق وانمیدارند. این کارشناس حوضه زاینده رود تاکید می کند: شاید عبارت حقوقی «اعاده به وضع سابق» بهترین و گویاترین عبارتی است که بایستی در مورد حوضه از تعادل خارج شده زاینده رود به کار برد و شرایط را برای مخاطب تبیین کرد.تصمیمات احساسی و ناگهانی راه به جایی نمی برد.

وی اضافه کرد: قرار بود آب تخصیص یافته از حوضه زاینده رود به استان مجاور در راستای کیفی سازی آب شرب باشد اما متاسفانه امروزه تامین آب این استان از اصفهان است. همانگونه که محرابیان وزیر نیرو نیز در سفر دیروز خود به اصفهان تاکید کرد که بیاد عدالت آبی در کشور برپا شود. امینی با اشاره به مصوبات جلسه ۲۴ شورای عالی آب می گوید: وزارت نیرو دو راه دارد یا منابع آب فروخته شده را تامین کند و برای رفع لگام گسیختگی رودخانه، با پرداخت خسارت به سرمایه گذران، پمپاژ آنها را از حوضه زاینده رود جمع آوری کند.

در استان آذربايجان غربي رودهاي متعددي در جريان مي باشد كه تعداد آنها قريب به 30 رودخانه مي باشد، جريان امتداد اغلب رودها از غرب به طرف شرق استان بوده كه به دو دسته رودهاي دائمي و فصلي تقسيم مي شوند، از مهمترين رودخانه هاي دائمي و عمده استان مي توان به رود خانه زرينه رود، سيمينه رود، مهاباد رود، گدار چاي، شهر چاي، قطور چاي، زولاي چاي، باراندوز چاي، نازلو چاي، اشاره نمود، بعلت سرازير شدن اين رودخانه ها از ارتفاعات غرب استان قابليت ويژه جهت توليد نيروي برق آبي و ورزش فرح بخش قايقراني ايجاد گرديده است.

آب تاریخی طولانی را طی کرده تا به ما رسیده؛ اما آب عمر کوتاهی دارد. او ادامه می دهد: عدالت بین ذی نفعان یک حوضه آبریز، با تعادل آن حوضه از لحاظ آبی و زیست محیطی ارتباط مستقیم دارد. او ادامه می دهد:بخش دوم آسیب شناسی، به لگام گسیختگی حوضه زاینده رود برمی گردد که بخش زیاد این آب، به علت برداشت های غیرقانونی و حفر چاه های غیرقانونی در حریم و بستر رودخانه، دچار هدررفت می شود که در استان قابل حل است. در همین ارتباط، علی مهران فر، یکی از متخصصان حوضه زاینده رود به خبرنگار خبرآنلاین می گوید: زاینده رود پیکره زنده ای است که نمی توان برای آن حدومرز جغرافیایی تعیین کرد و با تنش های اجتماعی برای این مساله چاره ای جست.

مهران فر نتایج سفر وزیر نیرو به اصفهان را تحلیل می کند و می گوید: ایشان به درستی به لزوم بازگشت عدالت به توزیع آب در زمان پرآبی، کم آبی و بی آبی اشاره کردند؛ این همان نکته ای است که دوستداران محیط زیست و اصفهان و همه کارشناسان فنی برآن تاکید دارند و اصولا از بدیهی ترین ساختارهای تعریف شده در یک حوضه آبریز است. دبیر اجرایی نظام صنفی کشاورزان اصفهان با اشاره به اینکه ذخیره ۱۲ درصدی سد زاینده رود نمی تواند بهانه ای برای عدم تخصیص آب پاییزه کشاورزان اصفهانی باشد، اعلام می کند: چاره ای جز بازگشایی زاینده رود برای انجام کشت پاییزه نیست؛ چراکه کشاورزان پارسال کشت نکردند و اگر امسال هم کشت نداشته باشند و به امید سال آینده باشند هیچ منطقی ندارد و شدنی نیست!

زاینده رود از کارون مشتق شده و به باتلاق گاوخونی سرازیر می شود و مالکیتش همیشه یکی از موارد اختلاف بین خوزستانی ها و اصفهانی ها بوده است. او به چاه های حریمی به عنوان سومین عامل ایجادکننده بحران حوضه زاینده رود اشاره ای می کند و توضیح می دهد: شرکت آب منطقه ای در مناطق حریم رودخانه که حفر چاه ممنوع بوده است، مجوز احداث چاه های حریمی را صادر کرده است. امینی با اشاره به اینکه به بهانه تامین آب شرب استانهای اصفهان، چهارمحال و بختیاری و یزد آب به صنایع فروخته می شود، اظهار کرد: با توجه به اینکه امروزه می توان با تکنولوژی و فناوری، آب مورد نیاز صنایع را از طریق آبهای خاکستری و یا تکنولوژی های خنک کننده تامین کرد اما شاهد این هستیم که آب خام از محل انشعابات آب شرب به صنایع فروخته می شود که این مورد شفاف سازی هم نمی شود.

آخرین کِشتی که برای ما درآمد داشته ذرت علوفه ای بود که سرما زد و حالا هم اگر آب باز شود، با کاشتن یونجه و گندم، در تیرماه سال دیگر به درآمد می رسیم! دولت اشتباهات گذشته خود را بپذیرد و با پرداخت خسارت به حقابه داران، بایستی تمام اضافه برداشت های انجام شده خارج از توان حوضه آبریز زاینده رود و مصارف کشاورزی را به حالت قبل برگرداند تا این حوضه کمی جان بگیراو ادامه می دهد: ذخیره سد زاینده رود به پایین حد خود در دهه های اخیر رسیده است و با توجه به نیاز شرب، اگر بنا را بارشهای پاییزه و زمستان قرار دهیم باز هم ریسک بالایی دارد چراکه اگر درصدی آب شرب به خطر بیفتد آنگاه تنش های اجتماعی پیچیده تری به همراه خواهد داشت.

با وقوع بارش های اخیر از ابتدای سال جدید تاکنون و جاری شدن سیل در نقاط مختلف استان اصفهان، این تصور برای برخی به وجود آمده که خشکسالی و مشکلات ناشی از آن در حوضه زاینده رود به کلی برطرف و موجب احیای کامل این رودخانه و پر شدن سد زاینده رود می شود. یکی از عوامل بروز سیل در خراسان شمالی را میتوان رودخانه اترک دانست؛ به طور دقیقتر باید گفت بی توجهی و رها کردن رودخانه اترک.

از سوی دیگر کشاورزی در زمین های شمال شرق و شمال غرب منطقه و شخم زدن در امتداد شیب ها عاملی جهت زیاد شدن عوامل فرسایش و بروز جریانات سطحی و سیلاب ها با شدت بیشتری شده است. اسفندیار امینی در گفتوگو با خبرنگار خبرآنلاین اظهار کرد: تا به حال کشاورزان اصفهان صحبت های پرحرارت و احساسی کم نشنیده اند؛ چه سخنان پرشور کاندیداهای ریاست جمهوری و چه دیگر مسئولان و همه هم حق را به کشاورزان داده اند اما کشاورزان تاکنون عمل ندیده اند. از نظر «تایلور» اعتقاد به ارواحی که مانند انسان میاندیشند و عمل میکنند، در همه ادیان هست.

وی بیان کرد: بخش دوم آسیب شناسی، به لگام گسیختگی حوضه زاینده رود برمی گردد که بخش زیاد این آب، به علت برداشت های غیرقانونی و حفر چاه های غیرقانونی در حریم و بستر رودخانه، دچار هدررفت می شود که در استان قابل حل است. مشکل زاینده رود را می توان در دوبخش واکاوی و آسیب شناسی کرد. در درجه نخست وزارت نیرو بدون تامین منبع، آب زاینده رود را فروخته است و بخش دوم به لگام گسیختگی حوضه زاینده رود برمی گردد که بخش زیاد این آب، به علت برداشت های غیرقانونی و حفر چاه های غیرقانونی در حریم و بستر رودخانه، دچار هدررفت می شود دبیر اجرایی نظام صنفی کشاورزان اصفهان با اشاره به اینکه راه حل بحران حوضه آبریز زاینده رود بسیار ساده است، تصریح می کند: مشکل زاینده رود را می توان در دوبخش واکاوی و آسیب شناسی کرد.

باید فرایندهای اشتباه را شناسایی و روندهای موجود در حوضه آبریز را آسیب شناسی و مشکلات را برطرف کرد. در ایالات متحده آمریکا نهادهای دولت آن را”حوزه آبریز منطقهای” و در نیوزیلند آن را “حوضه آبریز مرزی” و در آمریکای شمالی “مدیریت آبریز داری” نامیده اند. خوشبختانه رودخانه ها در ایران کم نیستند از شهر های شمالی بگیرید تا اصفهان و شهر های جنوبی مثل اهواز، رودخانه های بسیاری وجود دارند که ما در این گزارش مهمترین آنها را معرفی می کنیم.

در جلسه اخیر ستاد سازگاری با کم آبی استان اصفهان، کشاورزان درخواست جریان زاینده رود برای کشت پاییزه را مطرح کردند و امیدواریم با برنامه ریزی این خواسته به حق کشاورزان محقق شود. این کارشناس حوضه زاینده رود اضافه می کند: بالغ بر ۴۰۰ میلیون مترمکعب میزان کسری آب در حوضه زاینده رود تخمین زده می شود که به اندازه تامین آب شرب ۱۸ ماه اصفهان بزرگ است. اگرچه جذابیت شهر روشناییها بیپایان است، تورهای جاذبه­های کلیدی فرانسه به سادگی نمی­تواند در کنار تور پاریس قرار گیرد. این رفتار باعث شد که میانگین تمایل به پرداخت استفاده و عدم استفاده از رودخانه در بین پارکهای ساحلی شهر اصفهان برابر 11400 ریال در ماه برای هر خانواده ای که در داخل یا خارج از این شهر زندگی می کند، به دست آید.

مشکل تخلیه فاضلاب حاصل از فعالیت های شست وشو به ویژه از روستای زایگان و شهر میگون بسیار چشمگیر است به طوری که تقریباً هر کوچه دارای یک لوله خروجی پساب به رودخانه است. تا سال ۱۸۶۰ این منطقه مشترکاً متعلق به برزیل و پاراگوئه بود، اما پس از جنگ با پاراگوئه، آبشار ها به عنوان قلمرو برزیل شناخته شدند. آنچه در تحولات امروز مشهود است اینکه در افغانستان جریانی در پی جنگ طلبی است و متأسفانه به دلیل نوپا بودن این سیستم برخی با عناوین رسانهای جلودار شدهاند تا آتشبیار معرکه باشند.

از این اثر مشهور نسخه هایی درکتابخانه ملی ایران به شماره (474) موجود است. ارس با ۱۰۷۲ کیلومتر طول، طولانی ترین رود ایران محسوب می شود که از کوه های مین گول (هزار برکه) ترکیـه در جنوب شهـر ارزروم سرچشمه می گیرد؛ طبیعت سرسبز جزیره ها، پرندگان و کوه های سر به فلک کشیده اطراف رود ارس، جاذبه این رود است. رودخانه ارس به دلیل ورود پساب های صنعتی از سمت ارمنستان بشدت با مشکلات زیست محیطی و بهداشتی مواجه شده و اگر برای جلوگیری از ادامه این روند تدبیر و تصمیم مناسب اتخاذ نشود، آینده خوبی در انتظارش نیست.

دیدگاهتان را بنویسید